Türk Ticaret Kanunu'na 2019 yılında eklenen düzenlemeyle, ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerinde dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı haline getirildi. Bu yazıda sürecin işleyişini ve hazırlık aşamasında dikkat edilmesi gereken noktaları ele alıyoruz. Düzenlemenin amacı, ticari uyuşmazlıkların mahkemeye gelmeden, tarafların iradesiyle ve daha kısa sürede çözülmesini teşvik etmektir.
Hangi uyuşmazlıklar kapsamda?
Her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olan ve bir para alacağı ya da tazminat talebi içeren uyuşmazlıklar kural olarak zorunlu arabuluculuk kapsamındadır. Örneğin ödenmemiş fatura bedelleri, sözleşmeye aykırılık nedeniyle tazminat talepleri ve cari hesap alacakları bu kapsamda değerlendirilir. İtirazın iptali gibi bazı davalarda da arabuluculuk şartı aranmaktadır.
Süreç nasıl işler?
Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya uyuşmazlığa yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Büro tarafından görevlendirilen arabulucu, tarafları görüşmeye davet eder. Ticari uyuşmazlıklarda arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde süreci sonuçlandırır; zorunlu hallerde bu süre en fazla iki hafta uzatılabilir.
Görüşmeler sonunda taraflar anlaşırsa, anlaşma belgesi icra edilebilirlik şerhi alınarak ilam niteliğinde belge haline getirilebilir. Anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanak dava dilekçesine eklenerek dava açılır. Arabulucuya başvurmadan açılan dava, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir.
Görüşmelere hazırlık
- Alacağın dayanağı olan sözleşme, fatura, irsaliye ve yazışmaları bir dosyada toplayın.
- Cari hesap ekstrelerini ve ödeme kayıtlarını güncel haliyle hazırlayın.
- Kabul edilebilir çözüm aralığınızı ve vade önerilerinizi önceden belirleyin.
- Görüşmeye katılacak kişinin şirketi temsile yetkili olduğunu gösteren belgeyi hazır bulundurun.
Görüşmeye katılmamanın sonucu
Geçerli bir mazereti olmaksızın ilk arabuluculuk toplantısına katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve açılacak davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmez. Bu nedenle davete katılmak ve gerekirse bir avukatla birlikte görüşmeye hazırlanmak önemlidir.
Arabuluculuk, tarafların ticari ilişkisini sürdürmesine imkân tanıyan ve dava sürecine göre daha kısa sürede sonuç alınabilen bir yoldur. Sürecin verimli geçmesi için talebin hukuki dayanaklarının önceden değerlendirilmesini öneririz.
Bu yazı yayın tarihindeki mevzuata göre genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz.
